Kırklareli İl Sağlık Müdürlüğü

T.C. Sağlık Bakanlığı
Kırklareli İl Sağlık Müdürlüğü

Facebook Twitter Google Plus Linkedin

10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü

Güncelleme Tarihi: 10/10/2017

10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü’nün bu yılki teması “İş Yerinde Ruh Sağlığı” olarak belirlenmiştir. Ruhsal sağlık sorunlarının çalışanın devamsızlığına, verimliliğinin düşmesine ve maliyetin artmasına neden olduğu gösterilmektedir. Bu yılki tema ile yöneticilerin ve kurumların çalışanlarına yardımcı olacak ve çalışanların genel ruh sağlığını yükseltecek araçlara sahip olabilmeleri için “iş yerinde ruh sağlığı” konusunda farkındalık yaratmaya çalışılacaktır.

İş ve kariyer yaşamın önemli bir parçasıdır. Gelir kaynağı olmasının yanı sıra kişisel amaçların gerçekleştirilmesine, sosyal ilişkiler kurulmasına ve kişinin mesleğine veya topluma hizmet etmesine yardım etmektedir. Araştırmalar gösteriyor ki iş stresi, iş-yaşam dengesizliği, yıldırma ve şiddet sosyal maliyetlere ve üretim kaybına yol açmaktadır. Süreklilik gösteren iş kaynaklı stres fiziksel sağlığı da olumsuz etkilemektedir. İşteki sorumluluklarla aşırı meşgul olmak sıklıkla sağlıksız beslenmeye, yetersiz egzersiz yapmaya yol açarak kilo sorunları, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterole sebep olabilmektedir. Bu, depresyona yol açan tükenmişliğe sebep olabilirken, bir yandan da kalp hastalıkları, felç, obezite, yeme bozuklukları, diyabet ve bazı kanser türlerine yol açabilmektedir. Kronik depresyon diğer hastalıklara karşı bağışıklığı da azaltmaktadır ve hatta erken ölümlere yol açabilmektedir.

Avrupa Birliği istatistiklerine göre çalışma hayatındaki depresyon üretim kaybı, hastalık izinleri ve erken emekliliklere yol açan bir etkendir. Çalışan nüfusun %10’u depresyon nedeniyle işinden ayrılmaktadır. Her depresyon dönemi başına ortalama 36 iş günü kaybedilmektedir. Ne yazık ki depresyonu olan kişilerin %50’si tedavi olmamaktadır. Depresyonun konsantrasyon, karar verme ve hafıza güçlüğü gibi bilişsel belirtileri depresif dönemde %94’e varan oranlarda ortaya çıkmaktadır. Bu da çalışma işlevlerinde ve üretkenlikte önemli bir bozulmaya sebep olmaktadır. 

DEPRESYONDA NE HİSSEDİLİR

İŞ ARKADAŞLARI TARAFINDAN NASIL ALGILANIR

Derin üzüntü

İş veya sosyal etkinliklere ilgi kaybı

Konsantrasyon güçlüğü, düşünmede yavaşlama

Unutkanlık ve hatırlamada güçlük

Karar vermede güçlük

Uykusuzluk veya aşırı uyku

Değersizlik ve uygunsuz suçluluk hisleri

Enerji kaybı veya artan yorgunluk

Huzursuzluk, öfke ve ağlamaklı olma

Kiloda veya iştahta değişiklik

Ekipten çekilme, kendini izole etme

Umursamazlık

İşleri erteleme, son teslim tarihlerini kaçırma, kazalar

Dağılmış görünüm ya da dalgınlık

Ağırdan alma, kararsızlık ve üretimde yavaşlama

İşe geç kalma, öğleden sonra bitkinlik, kazalar

Yeteneklerinden emin olmama veya güvensizlik

Düşük motivasyon, ilgisizlik

Uygunsuz tepkiler, ilişkilerde gerginlik

Görünümün değişmesi


Çalışanlar iş yerlerinde yaşadıkları ruhsal sorunları diğer insanlara göstermekten çekinmektedirler. Ruhsal sorunlar için yardım almayı ve tedaviyi engelleyen en önemli sebeplerden biri damgalanmadır. Çalışanlar, iş arkadaşları veya işverenlerinin/ yöneticilerin kendisine karşı olumsuz tutum geliştirmesinden ve işini kaybedeceği endişesinden dolayı yaşadıkları ruhsal sıkıntıları belli etmekten çekinmektedirler.

Verimliliğin artırılması ve maliyetlerin düşürülmesi için ruh sağlığını önemseyen iş yerlerine ihtiyaç vardır. Tıpkı fiziksel hastalıklarda olduğu gibi ruhsal hastalıkların da tedavisinin önemsendiği çalışma ortamları bu amaca hizmet etmektedir. İş yerlerinde, çalışanların iyilik halini, iş-yaşam dengesini destekleyen ve geliştiren program ve uygulamalar olmalıdır. Yöneticilere, çalışma stresinden kaynaklanabilecek performans sorunlarını fark edebilmelerini sağlayacak eğitim olanakları sağlanmalıdır. İş yaşamında depresyon ve onun üretime etkileri konusunda farkındalığın artırılması ve ruhsal hastalıklarla ilgili damgalamanın önlenmesi önemlidir. Bu sayede hastalık belirtileri erken dönemde fark edilip tedavisi desteklenebilmektedir. 

ÇALIŞAN RUH SAĞLIĞINI GÜÇLENDİRMEK İÇİN İŞYERİ ÖRNEK ETKİNLİK ÖNERİLERİ

Fiziksel mola saatleri: En az 2 saatte bir 10-15 dakikalık, özellikle yerinden kalkıp iç veya dış mekanda yürüyerek veya fiziksel hareket ederek yapılacak molalar. Egzersiz beyne giden kan akışını hızlandırır, “iyi hissetme” hormonunu salgılatır ve stresi azaltabilir. Küçük molalar, zihninizin temizlenmesine ve stresle başa çıkma becerilerinizin güçlenmesine yardımcı olur.

İş yeri oyunları: Çöp kovasına kağıt toplarından basket atma, kağıt uçak yarışı vs. gibi ofis içinde birlikte oynanabilecek 5-10 dakikalık oyunlar. Egzersizden keyif almak fiziksel olarak aktif kalmayı sağlamanın iyi bir yoludur. Egzersizin ruh sağlığına yararlı olduğu görülmüştür.

Gülme/ gülümseme molaları: Karikatür, video, fotoğraf gibi komik şeylere bakmak için verilen 1-2 dakikalık molalar. Gülmek ağrıyı ve kaygıyı azaltır. İyimser olmak stres hormonlarının daha az salgılanması sağlar.

Sağlıklı atıştırmalık molaları: Yaş veya kuru meyve, ceviz, badem, fındık gibi kuruyemişlerin öğleden önce ve öğleden sonra bir miktar tüketilmesini özendirmek ve kolaylaştırmak. Özellikle cevizde bulunan omega-3 yağ asitleri ile depresyonun azalması arasında ilişki olduğunu gösterilmektedir.

Su tüketimi: Çalışanların mesai boyunca en az 1,5- 2 litre su içmelerini özendirmek ve kolaylaştırmak. Su içmek metabolizmayı hızlandırır ve ruh sağlığım korur.

İşi iş yerinde bırakmak: Mesai bitiminden itibaren işle ilgili bedensel ve zihinsel uğraşıyı iş yerinde bırakmak, eve iş götürmemek konusunda düzenlemeler yapmak. Böylece kişi kendine ve sevdiklerine daha kaliteli zaman ayırma fırsatı bulur, kişinin sağlıklı ilişkiler kurmasını ve sürdürmesini sağlar.

Ruhsal Hastalıklar Hakkında Bilgilendirme: Çalışanların ruhsal hastalıklar ve tedavileri konusunda bilgilenmelerini özendirmek ve bunu kolaylaştırmak iş yerinde ruhsal sorunların erken dönemde fark edilip iyileşmenin hızlandırılması, yardım olanaklarının artması, ayrımcılık ve damgalamanın azaltılmasını sağlar.